Het eliminatiedieet als identiteitsproject
We hebben een cultuur gebouwd waarin dieet je identiteit is, wat werkelijke problemen verbergt.
Het eliminatiedieet als identiteitsproject
Wanneer voeding je persoonlijkheid wordt, ben je voeding vergeten.
Wat me treft aan de huidige voedselcultuur: dieet is identiteit geworden. Je bent niet meer iemand die voedselkeuzes maakt. Je bent veganist. Of keto. Of paleo. Of glutenvrij. Dit is niet iets wat je doet. Dit is wie je bent.
Dat is vreemd en ergens ontmoedigend. Dieet zou praktisch moeten zijn. Wat eet je omdat je gezond wilt zijn, omdat je voelt dat je lichaam ervan opknapt. Wat ik zie is dat dieet performatief is geworden. Het is iets wat je deelt. Het onderscheidt je. Het telt omdat anderen zien dat je het doet.
Dit leidt tot vreemde situaties. Mensen die graan volledig uitbannen omdat ze ergens lazen dat het slecht is, zonder ooit te testen of hun lichaam er problemen mee heeft. Mensen die zich schuldig voelen omdat ze voedsel aten dat niet in hun dieetcategorie past. Mensen bij wie vriendschappen verschuiven omdat ze voeding anders benaderen.
Dit is niet voeding. Dit is dogma. Dit is religie. Dit is iets wat je tegen jezelf gebruikt in plaats van voor jezelf.
Wat verdwijnt is het echte werk. Luisteren naar je lichaam. Voedsel testen en kijken hoe je erop reageert. Begrijpen wat je werkelijk nodig hebt in plaats van wat een dieettrend voorschrijft. Dat is veel minder aantrekkelijk. Het past niet op sociale media. Het past niet in een hashtag.
Mijn vader was beducht voor dogma’s in voeding. Hij zei: iedereen is anders. Wat voor jou werkt hoeft niet voor mij te werken. Iemand die graan slecht verdraagt moet het vermijden. Iemand bij wie graan prima werkt hoeft het niet uit te sluiten. Dit is epigenetiek. Dit is individueel.
Maar dat soort nuance past niet in een merk. Je kunt geen volgelingen opbouwen op: iedereen eet wat voor hem werkt. Je kunt wel volgelingen opbouwen op: dit dieet is het ware, al het andere is fout.
Het ergste is dat dit afleidt. Het voelt actief, alsof je je gezondheid verbetert. Maar als je werkelijke voedselkeuzes slecht zijn, helpt eliminatie niet. Je kunt veganist zijn en toch ultrabewerkt voedsel eten. Je kunt paleo zijn en toch ondervoerd raken.
De vraag is niet wat je uitsluit. De vraag is wat je insluit. Welke werkelijke voeding krijg je binnen? Welke calorieën zijn werkelijk voedsel en welke zijn lege energie? Dit kun je zonder label begrijpen. Het vraagt aandacht, maar geen identiteit.
Bronnen: Jaap Huibers; Traci Mann, Secrets from the Eating Lab: The Science of Weight Loss, the Myth of Willpower, and Why You Should Never Diet Again (Harper Wave, 2015)