Een korting van twee cent
Het kabinet wil het kleinbrouwerstarief schrappen. Het scheelt de schatkist 2 miljoen en de drinker 1 à 2 cent per glas. Wat er verdwijnt, staat in geen van beide bedragen.
In Leiden loopt een brouwer een paar keer per jaar met een snoeischaar door de Hortus Botanicus. Bergamot, hibiscus, kaneelblad. Hij doet het samen met iemand die weet wat giftig is. Zijn brouwerij heet Pronck, maakt 1.000 hectoliter per jaar en ligt in 56 cafés en restaurants in de stad en eromheen. Een van zijn nieuwe bieren bevat extract van Russian Earl Grey, omdat hij van thee houdt.
Ik las over hem in de krant omdat het kabinet iets wil afschaffen waarvan ik het bestaan niet kende. Sinds 1992 betalen kleine brouwerijen iets minder accijns dan grote. Het heet het kleinbrouwerstarief. De korting is 7,5 procent: 7,51 euro per hectoliter per procent alcohol in plaats van 8,12. In Duitsland en België is dezelfde korting 50 procent.
Het ministerie van Financiën heeft de regeling geëvalueerd en vond haar ondoelmatig. Per glas scheelt zij 1 à 2 cent, en het doel is in de huidige vorm onduidelijk. Afschaffen levert ongeveer 2 miljoen euro op. Beide getallen kloppen, en ze zeggen allebei hetzelfde: het gaat om weinig.
De brouwers zeggen iets anders. In een supermarkt is plaats voor zestien bieren en het aanbod is tachtig. De brouwer uit Leiden noemt het een missverkiezing. Wie per liter duurder uit is omdat hij klein is, verliest haar van wie groot is. De korting was bedoeld om dat schaalnadeel een beetje te dempen. Volgens de branchevereniging regent het faillissementen.
Ik heb geen verstand van accijns. Wat mij trof is het soort som dat hier wordt gemaakt. Een regeling kost 2 miljoen en levert 2 cent per glas op, dus zij doet niets, dus zij kan weg. Dat is een nette redenering voor iets wat je per glas kunt meten. Wat een kleine brouwerij toevoegt, is dat er in Leiden bier bestaat met bloemen uit de eigen hortus, dat er binnen zes weken een nieuwe smaak in het schap kan liggen, dat een stad een bier heeft dat naar die stad smaakt.
Dat is erfgoed in de maak. Over vijftig jaar heet het traditie en komt er een bordje bij de deur. Nu heet het een post van 2 miljoen met een onduidelijk doel.
Carlo Petrini, de oprichter van Slow Food, verzette zich zijn leven lang tegen eetculturen die steeds meer op elkaar gaan lijken en daardoor vervlakken. Hij had het over boeren, kaas en tomaten. Voor bier geldt het net zo. Een land met een paar grote brouwers en eindeloos veel etiketten is armer dan een land met honderden kleine brouwers die elk iets anders proberen.
Misschien is de korting te klein om het verschil te maken, zoals het ministerie zegt. Dan ligt een andere conclusie meer voor de hand dan afschaffen. De buren zijn er al uit.
Bron: Aniek Wiggers, NRC, 11 september 2026, voor alle cijfers en citaten.