House of Viridian
← Nourishment

De ladder van Lynes

In 1949 tekende LIFE een tabel waarop je kon aflezen of je smaak hoog of laag was. De saladekolom laat zien wat er sindsdien met die ladder is gebeurd.

Russell Lynes was redacteur bij Harper’s en publiceerde in februari 1949 een essay waarin hij de Amerikaan indeelde in vier soorten: high-brow, upper middle-brow, lower middle-brow en low-brow. Twee maanden later liet LIFE er een tabel van maken, getekend door Tom Funk. Elf kolommen, vier rijen, van kleding en meubels tot platen, spelletjes en goede doelen.

Linkerpagina van de LIFE-tabel uit 1949: kolommen voor kleding, meubels, gebruiksvoorwerpen, vermaak en salades, per smaakniveau. Rechterpagina van dezelfde tabel: kolommen voor drank, lectuur, beeldhouwwerk, platen, spelletjes en goede doelen.
Tom Funk, "Everyday tastes from high-brow to low-brow", LIFE, 1949, naar het essay van Russell Lynes.

Wat de tabel doet, is een lezer vertellen waar hij staat. De high-brow draagt Harris tweed zonder hoed, zit op een Eames-stoel, gaat naar het ballet en drinkt een glas “toereikende kleine” rode wijn. De low-brow heeft een fauteuil per postorder, kijkt westerns en drinkt bier. Daartussen zitten twee lagen die bestaan uit net niet.

Dertig jaar voordat Pierre Bourdieu La Distinction publiceerde, lag de ladder dus al in de kiosk. Met een omgekeerde strekking bovendien. Lynes betoogde dat stand en vermogen niet langer bepaalden wat iemand mooi vond. Dit valt me het eerst op. In Smaak na de elite schreef ik dat het verwijt van snobisme uit Bourdieu komt. Voor de theorie klopt dat. De vorm is ouder. Ze kwam uit een publiekstijdschrift met miljoenen lezers. LIFE beschreef de rangorde en leerde zijn lezers die aflezen. Zo verkocht het de onrust waarover het schreef.

Het tweede is de saladekolom, en die is scherper dan de rest.

High-brow, 1949: sla, olijfolie, wijnazijn, grof zout, grove peper, knoflook, ongewassen kom. Upper middle-brow: hetzelfde, met tomaat, avocado en roquefort erbij. Lower middle-brow: ijsbergsla in vieren gesneden, dressing uit een fles. Low-brow: coleslaw.

Lees die vier nu als één boodschappenlijst. De vinaigrette van de high-brow staat in elke Nederlandse keuken, inclusief de kom die je met een half teentje inwrijft en niet omspoelt. Avocado ligt bij elke supermarkt en roquefort bij de meeste. De gevierendeelde ijsbergsla met dikke dressing is teruggekomen op restaurantkaarten, als wedge salad, met spek en blauwe kaas. Coleslaw ligt bij de slager.

De ladder is een schap geworden. De onderste treden zijn niet omhooggeklommen en de bovenste niet afgedaald. De industrie kocht ze alle vier in, legde ze naast elkaar en verkoopt elk niveau aan iedereen. Wat in 1949 je positie verraadde, is nu een keuze uit een assortiment.

De tabel is daarmee niet weerlegd. Ze is overleefd. Het idee dat smaak een rangorde is, heeft zijn eigen inhoud verteerd. De dingen in de vakjes zijn verschoven of verdwenen. De vakjes staan er nog en wachten op nieuwe vulling. Dat gebeurt ook. In augustus 2026 vulde Kazys Varnelis de elf kolommen opnieuw in, met dezelfde vorm en nieuwe inhoud. Zijn scheidslijn loopt horizontaal. De bovenste middenrij ontleent haar smaak aan instituties, aan musea en critici, de onderste aan platforms, aan ranglijsten en aanbevelingsalgoritmes. De prijs loopt diagonaal, want de bovenste rij kan uit de kringloop komen. Er circuleert ook een versie voor de wereld van de kunstmatige intelligentie, met kolommen voor modellen, grafieken en voorspellingen. Daarin markeert de high-brow zich nog altijd door weglating. In 1949 een tweed pak zonder hoed; nu een basismodel zonder chatsjabloon en een verliescurve zonder aslabels. Zeg vandaag dat de ene kroket een echte is en de andere vulsel in paneermeel, en je wordt verdacht van het lezen van die tabel. Ook als je alleen maar proeft.

De verdenking klopt niet, en ze is ouder dan de sociologie die haar zou hebben veroorzaakt.


Bron: Russell Lynes, ‘Highbrow, Lowbrow, Middlebrow’, Harper’s Magazine, februari 1949. De tabel verscheen twee maanden later in LIFE, getekend door Tom Funk. Lynes werkte het essay uit tot The Tastemakers (Harper & Brothers, 1954). De herziening van augustus 2026 is van Kazys Varnelis, The Tastemakers, 2026, varnelis.net, met de bijbehorende tabel op data.is-lost.org/tastemakers.