De 'money wife' traditie en kindbruidjes in Cross River
Sommige praktijken zeggen meer over systeem dan over individu.
Ik las eens over de “money wife” praktijk in Cross River, Nigeria. Dit is een geval waar een vrouw een rol neemt die niet traditioneel vrouwelijk is. Ze betaalt de “bride price.” Ze trouwt een vrouw. Ze is de “man” in de relatie in alle formele zin.
Dit was geen schande. Dit was een manier voor vrouwen om macht te hebben in een systeem waar vrouwen geen macht hadden. Dit was een omzeiling.
Wat mij treft: het systeem was zo restrictief dat vrouwen een manier moesten vinden om erdoorheen te werken. Ze werden geen vrouwen. Ze werden mannen in het oog van het systeem. Dit is niet vrijheid. Dit is navigering van onvrijheid.
Er is ook het geval van kindbruidjes in dezelfde regio. Jonge meisjes worden met veel oudere mannen getrouwd. Dit is geen seks, eerst. Dit is: het kind blijft tot ze volwassen is, maar de relatie is vastgesteld.
Waarom gebeurt dit? Niet omdat ouders wreed zijn, maar vanwege armoede, economische onzekerheid, bindingen tussen families. Dit systeem garandeert dat een meisje voedsel en bescherming zal hebben.
Is dit goed? Nee. Maar het is begrijpelijk. Het gaat niet over individuen. Het gaat over systemen die armoede creëren en dan praktijken voortbrengen die dit voorkomen.
Als je wilt dat deze praktijken ophouden, bestrijdt niet armoede alleen. Bestrijdt het systeem van beperking. Geef vrouwen macht. Dan verdwijnen deze praktijken.
Dit is belangrijk omdat het betekent dat moralisering niet helpt. Westerse landen kunnen Nigeria zeggen: wat onethisch! Maar als Nigeria zegt: help onze economie, help vrouwen zakelijk te worden, dan verandert het echt.
Wat me altijd treft bij dit soort praktijken is dat we schuld richten op individuen. “Die ouders zouden hun dochter niet moeten uithuwen!” Waar. Maar waarom doen ze het? Omdat ze het geld nodig hebben. Omdat het systeem geen alternatieven biedt.
Dit geldt voor veel praktijken. Vrouwen in textielwerk onder slechte omstandigheden niet omdat de fabriekseigenaar slecht is, maar omdat dat het enige werk is wat beschikbaar is. Kinderen in mijnbouw niet omdat mijnwerkers monsters zijn, maar omdat dat het enige inkomen is.
Systemen creëren praktijken. Praktijken creëren individuen die ze uitvoeren. Je kunt niet individuen veranderen zonder systemen te veranderen.
Dit betekent niet dat individuen geen verantwoordelijkheid hebben. Het betekent dat systeemverandering voorkeur heeft boven individuele blaam.
Bronnen: Rachel Kranton, The Making of Modern Marriage (MIT Press, 2008); Esther Duflo, Poor Economics: A Radical Rethinking of the Way to Fight Global Poverty (PublicAffairs, 2011).